Udostępnij Tweetnij

Autor: Agnieszka Gotówka | 13 grudnia 2018

Fakty i mity na temat nietolerancji pokarmowych. Czy są tym samym, co alergie? Jak je zbadać? Jakie są objawy?

O nietolerancjach pokarmowych mówi się w ostatnim czasie wiele. Na sklepowych półkach pojawia się też coraz więcej produktów przeznaczonych dla osób, które z powodu nadwrażliwości wykluczyły z diety określone składniki. Nadal jest to jednak schorzenie, o którym wiedza jest w społeczeństwie ograniczona.

Nietolerancja pokarmowa jest synonimem alergii.

Mit. Nietolerancja pokarmowa definiowana jest jako brak możliwości strawienia niektórych substancji pokarmowych, np. laktozy, fruktozy czy histaminy. W przeciwieństwie do alergii IgG-zależnej (opóźnionej) nietolerancja pokarmowa przebiega bez udziału układu immunologicznego. Biorą w niej udział czynniki: enzymatyczne, toksyczne, farmakologiczne i metaboliczne, a sam mechanizm leżący u podstaw tego schorzenia nie jest jeszcze naukowcom do końca znany.

Objawy nietolerancji pokarmowej są różne i mogą nie być kojarzone ze zjedzonym pokarmem.

Fakt. Ocenia się, że już blisko połowa populacji zmaga się z nietolerancją pokarmową. Jej objawy są różne, najczęściej jednak dotyczą układu pokarmowego. Po zjedzeniu produktu, z którego rozkładem organizm nie jest w stanie sobie poradzić, pojawiają się: bóle brzucha, nudności, uczucie przelewania się w żołądku, biegunka. Zdarza się również, że nietolerancja pokarmowa wywołuje symptomy zupełnie niezwiązane z układem pokarmowym. Galaktoza, cukier mleczny obecny w mleku, u osób nadwrażliwych powodować może niedocukrzenie. U osób z zaburzonymi procesami rozkładu histaminy po zjedzeniu produktów w nią bogatych wystąpić mogą objawy takie jak: napadowy kaszel, pokrzywka i swędzenie oczu. Z kolei nadwrażliwość na glutaminian sodu można powiązać z silnymi bólami głowy.

Nietolerancje pokarmowe są rzadziej diagnozowane niż alergie pokarmowe.

Mit. Ocenia się, że 45 proc. populacji może mieć objawy związane z nietolerancją pokarmową. Alergie pokarmowe, choć coraz częściej diagnozowane, są rozpoznawane rzadziej (występują u 4-8 proc. dzieci i 2-4 proc. osób dorosłych). W Polsce najbardziej rozpowszechniona jest nietolerancja białka mleka – laktozy. Jest spowodowana niedoborem enzymu laktazy, który umożliwia trawienie mleka. Nierozłożona laktoza po przejściu do jelita grubego ulega fermentacji bakteryjnej. Powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, woda, dwutlenek węgla i wodór. Ich dalsze przemiany, zwłaszcza gazów, powodują pojawienie się nieprzyjemnych objawów, m.in. silnego bólu brzucha, biegunki i wzdęć.

Nadwrażliwość pokarmowa może być uwarunkowana genetycznie.

Fakt. W wielu przypadkach nietolerancja pokarmowa występuje rodzinnie i jest schorzeniem zapisanym w genach. W przypadku nietolerancji laktozy uwarunkowany genetycznie jest m.in. stopniowy spadek aktywności laktazy w błonie śluzowej jelita (pierwotny niedobór laktazy typu dorosłych). Z wiekiem obserwuje się problemy ze strony układu pokarmowego, jakie pojawić się mogą po spożyciu większej ilości nabiału. U niektórych osób nietolerancja laktazy ma postać wtórną i jest wynikiem zażywania dużej ilości antybiotyków, leków przeciwbólowych lub ma związek z niektórymi chorobami jelit.

Diagnoza nietolerancji pokarmowej opiera się wyłącznie na wywiadzie.

Mit. Wiele osób po ustaleniu związku przyczynowo-skutkowego między spożytym pokarmem a objawami niepożądanymi decyduje się na własną rękę wykluczyć z diety np. nabiał. Trzeba jednak mieć na uwadze, że każda dieta eliminacyjna powinna mieć uzasadnienie w badaniach. W przypadku alergii pokarmowych wykonuje się specjalistyczne testy skórne, pomocne jest też badanie krwi. Nietolerancje pokarmowe, jako że w większości przypadków są dziedziczone, można określić przy pomocy nieinwazyjnych badań genetycznych. Badane są geny MCM6, ALDOB, HLA-DQA1, HLA-DQB, które pozwalają określić, czy pacjent posiada genetyczne ryzyko rozwoju nietolerancji laktozy, fruktozy lub glutenu. Wynik umożliwia prawidłowe komponowanie diety bez udziału produktów źle lub słabo tolerowanych przez organizm, a tym samym wyeliminowanie nieprzyjemnych objawów.

Udostępnij Tweetnij
Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.